Buurtsuper moet niet stil blijven staan

vrijdag 18 december 2015


Neem contact met ons op voor meer informatie

» Neem contact op

Buurtsuper moet niet stil blijven staan

 Afhaalpunten, apotheekbalies, online boodschappen thuisbezorgen, of zelfs geen winkel meer, maar een andere oplossing voor de dorpsbewoner. Er is niet één antwoord voor de toekomst van buurtsupermarkten. Dat ondernemers nu moeten bewegen, staat echter buiten kijf.

Op welke manier kan een buurtsupermarkt relevant blijven in een veranderend supermarktlandschap? Over deze en andere vragen sparden retailprofessionals van Boon Sliedrecht, Van Tol, Deloitte, Wincor-Nixdorf, Marshoek, het Vakcentrum en zelfstandige supermarktadviseurs op 3 december. 

Gastheer van de bijeenkomst was JosdeVries The Retail Company, huisarchitect van Jumbo en verantwoordelijk voor de nieuwste Boon’s Markt- en Ekoplaza-winkels. Nieuwe technieken maken het irrelevant of een winkel groot of klein is, trapte Dennis van Tol, accountmanager retail bij ict-aanbieder Wincor-Nixdorf, de open discussie af. “Met repeterend klantgedrag en het groeiende belang van online, kunnen buurtsupers met simpele technieken relevant worden, door aan te bieden wat de klant op dat moment nodig heeft.”

Michael van den Hurk, directeur commerciële zaken bij Van Tol Retail, beantwoordt de centrale vraag het liefst met een eigen vraag. “Het belangrijkste is, heb je een ondernemer met visie en geld?” Volgens Theo Urselmann, branchemanager bij het Vakcentrum, speelt het locatiebeleid van de gemeente ook een niet te missen rol. “Aan een visie op de lange duur, ontbreekt het nog bij veel gemeenten. Dat zijn voor ondernemers heel belangrijke randvoorwaardes. Gemeentes moeten aangeven waar het perspectief ligt en waar niet. Dan kan een ondernemer met een fantastisch idee aan de slag!” Het gaat accountant en adviseur bij Deloitte Hub Verhoef om twee voorwaarden: is een buurtsuper gewenst en is er een verdienmodel te vinden?

Volgens Huub Baaij, partner van organisatieadviesbureau Pim, is het duidelijk dat een buurtsuper anders moet zijn dan een traditionele supermarkt. “Maar in een kleine kern zijn daar niet altijd de mogelijkheden voor. Een winkelfunctie in een buurt is cruciaal. Aan de andere kant hangt daar een verdienmodel aan vast. Geen goed model, dan geen ondernemers. En dit soort winkels zullen nooit in een filialenstructuur werken.”

Investeringsachterstand
De verwachting van retailspecialist Hans Franck is niet mis te verstaan: ook al staat er een ondernemer op de stoep, dan nog is er op termijn geen goed verdienmodel. “Gelukkig niet vandaag, er zijn een hoop ondernemers die geld verdienen, maar het gaat om de toekomst.” Investeringen in gedateerde inventaris en afbouw aan de ene kant en innovatie aan de andere vormen in het verdienmodel nu de valkuil voor buurtsupers, zegt Franck. Oorzaak hiervan zijn de relatieve lage omzet en beperkte realistische mogelijkheden tot omzetgroei. “Er is geen ruimte gemaakt om de investeringen die nu plaatsvinden in foodretail, ook door te voeren in buurtsupermarkten.” Supermarkten maken de transitie van een focus op enkel prijs naar meer belevingswinkels, merkt Van den Hurk. De afstand tussen buurtsuper en servicesupermarkt wordt alleen maar groter, klinkt het uit de groep. Bedrijfseconomisch adviseur bij Marshoek Harrie Nijman is het met Franck eens. “Winkels die nu een sluitend verdienmodel hebben, moeten acteren. Er is sprake van een investeringsachterstand. Niet denken als ondernemer, betekent dat je het niet gaat redden.”

Voorzieningen

Een straffe voorspelling. De meningen zijn verdeeld over wat de ondernemers in dorpen en kleine kernen dan precies moeten doen.
Voorzieningen toevoegen die nu ontbreken in het straatbeeld is een van de opties. Een buurtsuper kan ook apotheek zijn, een PostNL-punt, er zou zelfs dierenverzorging bij kunnen, zegt Franck. “Allerlei voorzieningen die de afgelopen twintig jaar zijn vertrokken uit dorpen, dat kan je terugpakken.” Dat betekent wel een nieuwe blik op de winkel, aldus de retailspecialist. “Wellicht is een ander type ondernemer nodig, een ander type servicepunt of winkel en wordt food dan ondergeschikt.”

Adviseur Steven Kardol wil dat ondernemers denken in functies, en niet alleen die van verkoop. “Buurtsupers moeten zorgen dat ze aangesloten zijn bij de landelijke keten, dat er goede kassasystemen zijn, zoveel mogelijk in de cloud. Tegelijkertijd moet er lokaal ruimte zijn om in te spelen op de behoefte van de omgeving. De sociale functie kan belangrijker worden, de winkel kan een showroom worden, of een punt voor pakketjes.”

Overleden
Meer gemak is ook een van de functies die een dorpssuper kan invullen, klinkt het tijdens de meeting. Daaronder vallen eveneens de versaankopen, zegt Kardol. “Dat kan de kracht van een buurtsuper zijn, maar zeker ook de zwakte. Ik bezoek jaarlijks honderden supermarkten van allerlei formules en als ik bij agf rondloop, kom ik soms mango’s tegen die allang zijn overleden. Dan kan je net zo goed als ondernemer een bord op de deur spijkeren: op uw bezoek wordt geen prijs gesteld! Zeker als je praat over de buurtsuper van straks, dan betekent dat ook zorg dragen voor de kwaliteit van de versafdeling.”

Veel reacties op wat een buurtsupermarkt moet zijn in de nabije toekomst, zijn op basis van de eigen retailachtergrond, bemerkt Boon. “Als we dat loslaten en gewoon een dorpje tekenen in het jaar 2020. Welke mix van leeftijden is er, welke samenstelling van sociale groepen? Aan de hand van die variabelen ga je de vraag nog eens stellen, is er nog behoefte aan een dorpsoplossing? Ouderen hebben een hele andere vraag dan jongeren, bijvoorbeeld. Misschien moet er dan zelfs een kras door de supermarkt.”

Online
Gaat het over winkelfuncties, dan komt online al snel om de hoek kijken. Van Tol test in thuisbasis Bodegraven Lekkermakkelijk.nl, de webshop van de nieuwe formule. Buurtbewoners kunnen hiermee kiezen voor thuisbezorging. De prijzen zijn gelijkgezet met die van Albert Heijn, zegt Van den Hurk, die de voortgang van het bezorgconcept uit de doeken doet. “Een hele mooie test. De gemiddelde besteding ligt op 75 euro. Ons systeem is zo ingericht dat ook het vlees van de slager om de hoek en het brood van de warme bakker en de lokale kaasboer, de unieke producten, in hetzelfde mandje in een keer thuis geleverd worden.”
Hoewel Van den Hurk zich bewust is van concurrentie van andere webshops ‘online is de consument van iedereen’ is hij overtuigd van de onderscheidende waarde van Lekkermakkelijk.nl. “Ik hoor ondernemers weleens klagen over borden in het dorp die Jumbo. com promoten. Ik zeg dan, laat ze maar! Die online klant stapt namelijk veel makkelijker over naar ons dan de fysieke klant. Laat ze hun online kanalen maar promoten, dan zetten wij ze wel over naar Lekkermakkelijk.nl. Wij garanderen namelijk 100 procent klanttevredenheid.”

De vraag is echter of ondernemers van buurtsupers hetzelfde niveau als van grote supermarktformules kunnen halen, vraagt Nijman zich af. Van den Hurk denkt van wel. “Kwaliteit staat bij ons voorop, we leveren 100 procent uit. Dat is een andere opstelling dan Jumbo en Albert Heijn, die nooit de nalevering kunnen garanderen zoals wij dat doen.”

Sebastiaan Schreijen, senior analyst Food & Agribusiness Research and Advisory bij de Rabobank, gelooft alleen in een niche-rol voor buurtsupers als het op online aankomt. “Misschien nog niet in 2020, maar vijf jaar later gaat 80 tot 90 procent van de online business naar twee of drie partijen. En dat zijn niet de buurtsupers. Daarvoor zijn de benodigde investeringen in de voorkant (webshop, big data) en de achterkant (fulfillment, distributie) veel te hoog. Maar de opkomst van online biedt juist ook kansen offline”, wil Schreijen toevoegen. Webwinkelen brengt zeker in food ook een discussie over verdienmodellen met zich mee. Franck kent ondernemers met behoorlijke omzetten die online 15.000 euro of meer in de week rekenen, maar de komende drie jaar geen winst verwachten. Ook Verhoef benadrukt het belang van rendement online, ook voor buurtsupers. Boon zegt dat Boon Sliedrecht een online divisie heeft die zwarte cijfers draait en landelijke dekking kent. “Wat je los moet laten, is dat het huidige businessmodel online hetzelfde werkt. Dat is niet zo.” 

Vrijwilligers
Een terugkerend onderwerp in de open discussie is de buurtsuper die niet door een ondernemer, maar door vrijwilligers wordt bestierd. Een mooi idee, maar niet altijd realistisch, zegt Van den Hurk. Het risico ligt bij de afhankelijkheid van de wet. “Zolang er subsidie is voor dagbesteding is een winkel te runnen, maar de wet kan volgend jaar anders zijn. Ik geloof meer in crowdfunding”, waarmee de Van Tol-directeur verwijst naar het Friese Nij Beets, waar bewoners 50.000 euro opbrachten voor een heropening.

Ginus Hahn, voorzitter van de dorpsraad van ’t Veld, kan zeggen hoe het ook kan werken. In zijn dorp, gelegen in de West-Friese gemeente Hollands Kroon, opende vorig jaar een Superrr. Hier werken vrijwilligers en medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt, waar Support & Co in voorziet. Een ‘sociaal gevoelige’ investeerder heeft het pand gekocht, zegt Hahn. “Als stichting hebben we vervolgens besloten om de inventaris en goederen in eigen beheer te houden.” Fondsenwerving is aangevuld met participaties die dorpsbewoners konden kopen. Producten die de klant mist, worden de volgende dag bezorgd. Jongeren worden aangetrokken met sportbeelden van de lokale verenigingen. “We hebben een goede basis om hiermee verder te gaan. Mochten de inkomsten uit dagbesteding wegvallen, kunnen we toch baas in eigen huis zijn.” 

De volgende kenners en experts deelden hun mening:

-Theo Urselmann, branchemanager het Vakcentrum
- Michael van den Hurk, commercieel directeur Van Tol Retail
- Michaël Kruysen, formulemanager Van Tol Retail
- Willem Boon, directeur Boon Sliedrecht
- Hans Franck, retailspecialist Franck Retail Groep
- Dennis van Tol, accountmanager retail Wincor-Nixdorf
- Harrie Nijman, bedrijfseconomisch adviseur Marshoek
- Steven Kardol, advieseur distributie-planologie Adviesburo Kardol
- Ginus Hahn, voorzitter Dorpsraad ’t Veld
- Sven Manten, commercieel manager JosdeVries The Retail Company
- Lieneke van der Laan, consultant strategie en format JosdeVries The Retail Company
- Sebastiaan Schreijen, senior analyst food & agribusiness Rabobank
- Hub Verhoef, accountant en adviseur Deloitte
- Huub Baaij, organisatieadviseur Pim
- Ruurd Hielkema, directeur Trendbox

Dit artikel is verschenen in de nieuwste editie van Levensmiddelenkrant. 

We Create

JosDeVries The Retail Company BV
Safariweg 6-11
3605 MA Maarssen, P.O. Box 1194
NL-3600 BD Maarssen
The Netherlands
tel. : +31(0)346 - 563764
info@josdevries.eu

© 2017 JosDeVries The Retail Company BV · All Rights Reserved

by Amped Concepts